Οι Βραζιλιάνοι βρήκαν τον τρόπο να παράγουν εκλεκτά κρασιά και από τις θερμές περιοχές στο κέντρο της χώρας, αναγκάζοντας τα αμπέλια να καρποφορήσουν εκτός εποχής.
Η ένωση Anprovin με το λογότυπο Vinho de inverno δηλαδή Κρασί του χειμώνα (που δεν έχει καμία σχέση με το ice wine) συγκεντρώνει περίπου 50 οινοποιεία στην περιοχή Minas Gerais, ανάμεσα στο Sao Paolo και τη Brasilia, τα οποία παράγουν 8.500 hl Vinho de inverno από 450 εκτάρια αμπελώνων.
Βεβαίως, σε σύγκριση με τα 2,1 εκατομμύρια εκατόλιτρα κρασιού που παρήχθησαν, από 83.000 εκτάρια, το 2024 στην τεράστια αυτή χώρα, ο όγκος των Vinhos de inverno είναι αμελητέος, αστείος, αλλά μαρτυρά μια πρωτότυπη γεωπονική εμπειρία, εκτός εποχής, με τρύγο τον Αύγουστο, δηλαδή κατά τη διάρκεια του χειμώνα (μην ξεχνάτε πως βρίσκεται στο Νότιο Ημισφαίριο).
Η τεχνική του διπλού κλαδέματος ή του αντίστροφου κύκλου
Στη Βραζιλία παράγονται δύο κατηγορίες κρασιών: τα κρασιά με ενδείξεις ποιότητας που παράγονται από Vitis vinifera και τα επιτραπέζια κρασιά που παράγονται από υβρίδια ή Vitis Labrusca. Μέχρι πρόσφατα, τα πρώτα ευδοκιμούσαν μόνο στα δροσερά εδάφη της Serra Gaucha, στο νότιο άκρο της χώρας, που παράγει το 80% των κρασιών της Βραζιλίας.
Στο κέντρο της χώρας, όπου οι Πορτογάλοι φύτεψαν και στη συνέχεια εγκατέλειψαν τα πρώτα αμπέλια τον 17ο αιώνα, «το ζεστό και υγρό καλοκαίρι δεν είναι κατάλληλο για τα Vitis vinifera, τα οποία προσβάλλονται από κρυπτογαμικές ασθένειες και παράγουν αραιούς χυμούς», αναφέρει ο Julio Cesar Kunz, αντιπρόεδρος της ένωσης.
Από τις αρχές, ωστόσο, του 2000 άρχισε να δοκιμάζεται και στη συνέχεια να τελειοποιείται η τεχνική του διπλού κλαδέματος ή του αντίστροφου κύκλου από τον καθηγητή και οινοποιό Murillo de Albuquerque Regina. Τότε ερευνητής στην Εταιρεία Αγροτικής Έρευνας του Minas Gerais, ο Regina είχε μόλις επιστρέψει από τη Γαλλία, όπου ολοκλήρωσε το διδακτορικό του. Τότε, παρατήρησε ότι οι κλιματολογικές συνθήκες στις περιοχές παραγωγής εκλεκτών κρασιών στην Ευρώπη ήταν παρόμοιες με τις χειμερινές συνθήκες στο νότιο Minas Gerais, στην περιοχή Mantiqueira, όπου ο καφές ήταν το κύριο αγροτικό προϊόν. Δηλαδή, οι μέρες είναι αρκετά ηλιόλουστες (η μέση μέγιστη μηνιαία θερμοκρασία < 27ºC), οι νύχτες προφανώς πολύ πιο κρύες (περίπου 10ºC) και η θερμοκρασιακή διαφορά μεταξύ ημέρας και νύχτας φτάνει τους 15ºC και 17ºC, ένα ιδανικό σενάριο για την αμπελοκαλλιέργεια. Επιπλέον, ιστορικά, δεν βρέχει (συνολική βροχόπτωση < από 150 mm).
Από τα πειράματα και τις παρατηρήσεις του, προέκυψε η τεχνική του διπλού κλαδέματος (dupla poda) ή αντίστροφου κύκλου, η οποία συνίσταται στην αντιστροφή του κύκλου της αμπέλου, μεταφέροντας την ωρίμανση στο χειμώνα. Το πρώτο κλάδεμα γίνεται στα μέσα Αυγούστου (χειμώνα) και το δεύτερο τον Ιανουάριο (μέσα καλοκαιριού), μετά από το οποίο, στις αρχές του έτους, ο βιολογικός κύκλος του αμπελιού ξεκινά ξανά και το φυτό ανθίζει τον Απρίλιο και τον Μάιο (φθινόπωρο). Τα σταφύλια, επομένως, ωριμάζουν και είναι έτοιμα για τρύγο μεταξύ τέλους Ιουλίου και αρχών Αυγούστου.
Η τεχνική, αποτέλεσμα έρευνας, τεχνολογικών εξελίξεων και προσαρμογής της καλλιέργειας, υιοθετήθηκε από διάφορα οινοποιεία και τελικά εδραιώθηκε χρόνο με το χρόνο, σοδειά με τη σοδειά, πλέον και από άλλες περιοχές της χώρας που έχουν παρόμοιο μικροκλίμα με το Minas Gerais. Εφαρμόζεται σε Vitis vinifera, με υψηλό σύστημα (κληματαριά), στις λευκές ποικιλίες: Sauvignon Blanc, Chardonnay, Viogner, Marsanne και τις ερυθρές: Syrah, Cabernet Franc, Cabernet Sauvignon, Merlot, Tempranillo, Grenache, Mourvedre, Petit Verdot και Marselan.
