GR | EN
WINEPLUS ON
ΕΓΓΡΑΦΕΙΤΕ ΣΤΟ
NEWSLETTER
LINKS
ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
HOME WINE PLUS MAGAZINE ΒΑΒΥΛΩΝΙΑ ΤΩΝ ΓΕΥΣΕΩΝ ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΑ ΔΕΙΠΝΑ ΟΙΝΟΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΙΣ
WINE PLUS ΧΑΡΤΗΣ ΤΩΝ ΓΕΥΣΕΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΜΑΓΕΙΡΙΚΗΣ WINE CLUB ΑΛΛΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
ΚΡΑΣΙ ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ ΑΡΜΟΝΙΕΣ ΤΑΞΙΔΙ SPIRITS
Οι άνθρωποι της φιλοξενίας | Ελλάδα | Ευρώπη | Υπόλοιπος κόσμος | Δρόμοι του κρασιού | Ξενοδοχεία
Λέσβος. Το νησί με τα αρώματα

του Κωστή Ζαφειράκη
 
Έζησε την οργή του Οδυσσέα και του Αχιλλέα, όταν στον Τρωικό Πόλεμο ήταν σύμμαχος της Τροίας. Πέρσες, Έλληνες, Ρωμαίοι, Βυζαντινοί, Γενοβέζοι και Τούρκοι διαμόρφωσαν μέσα στους αιώνες, το τοπίο της. Είναι αμέτρητοι οι συνειρμοί που γεννάει το μυαλό κάθε φορά που ακούμε το όνομά της: Σαπφώ, Ελύτης, Μυριβήλης, ούζο απ' το Πλωμάρι, λάδι, μοσχοσάπουνα, απολιθωμένο δάσος, σαρδέλες Καλλονής, θερμά λουτρά, Άγιος Ραφαήλ, εναλλακτικές διακοπές…
 
Μια εικόνα που δεν έχω εξηγήσει ακόμα είναι τα ψυγεία. Τι εξυπηρετούν τόσα λευκά ψυγεία παρατημένα στα χωράφια της Λέσβου; Ό, τι και να συμβολίζουν (πιθανότατα τίποτα) πρόκειται για προχωρημένη εικαστική άποψη. Οπλιστείτε με αθλητικά παπούτσια, αυτοκίνητο, φωτογραφικές μηχανές και ανακαλύψτε έναν άκρως ενεργειακό πλανήτη. Η Λήμνος είναι το τρίτο μεγαλύτερο νησί της Ελλάδας κι ένας προορισμός που έχει απαντήσεις για όλους τους ταξιδιώτες: συμβατικούς, Ιντιάνα Τζόουνς, οικογενειάρχες, ρομαντικούς, καλοφαγάδες.
 
Θρησκευτικός τουρισμός
Η ανάγλυφη εικόνα στο μοναστήρι του Ταξιάρχη, που είναι και ο προστάτης του νησιού, παραμένει ένα άλυτο μυστήριο, όσον αφορά τα υλικά κατασκευής της: η παράδοση πάντως λέει ότι φτιάχτηκε από χώμα και αίμα -το αίμα των σκοτωμένων από τους Σαρακηνούς πειρατές, μοναχών. Βρίσκεται λίγο έξω από το χωριό Μανταμάδος. Είναι πολλοί οι ταξιδιώτες που φτάνουν εδώ για να ξεπληρώσουν το τάμα στον Άγιο Ραφαήλ -στον λόφο Καρυές, στη Θερμή. Για να προσκυνήσουν την Παναγιά της Σιών, στην Αγιάσο (Αγία Σιών=Αγιάσος), μια εικόνα που έφτιαξε ο Ευαγγελιστής Λουκάς με χρωματιστό κερί και ξύλο. Για να επισκεφθούν την Μονή Λειμώνος, έξω από την Καλλονή, όπου υπάρχει πλούσια βιβλιοθήκη χειρογράφων. Για να γιορτάσουν τον Δεκαπενταύγουστο, ανεβαίνοντας 110 σκαλιά προς το Ναό της Παναγιάς της Γλυκοφιλούσας, πάνω από το βράχο της Πέτρας.
 
Το μυαλό του αρχιτέκτονα
Τοπία που παραπέμπουν στις φυσικές ομορφιές της Κορσικής και τις αστικές καρτ ποστάλ της Κεντρικής Ευρώπης. Αλλοτινά καφενεία και λιθόστρωτα δρομάκια στην Αγιάσο, σαπωνοποιεία και ελαιοτριβεία στο Πλωμάρι, ευρωπαϊκές τεχνοτροπίες στα σπίτια της Σουράδας, έξω από τη Μυτιλήνη. Πύργοι, παλιά αρχοντικά στην Χώρα και τον Μόλυβο, εξαιρετικά νεοκλασικά σπίτια επιβεβαιώνουν ένα ένδοξο παρελθόν-τότε που οι έμποροι και οι βιομήχανοι του νησιού άνοιγαν νέες αγορές για το ούζο, το λάδι και τα ντόπια σαπούνια κι έφερναν από τα ταξίδια τους στο εξωτερικό, ιδέες για την αρχιτεκτονική, τον πολιτισμό, την κοινωνική οργάνωση. Για τους αρχιτέκτονες η Μυτιλήνη είναι κάτι σαν ερευνητικό κέντρο. Ακόμα και τα ερειπωμένα εργοστάσια στην Παναγιούδα, κάθε άλλο παρά νησιώτικο περιβάλλον θυμίζουν. Επισκεφθείτε το Αρχοντικό του Κράλλη στο Μόλυβο- σήμερα λειτουργεί ως Σχολή Καλών Τεχνών.  
 
Το μεγάλο φαγοπότι
Κάτι παραπάνω θα ήξερε ο Ρωμαίος καλοφαγάς Λούκουλος, ο οποίος έχτισε στο κέντρο της Μυτιλήνης την έπαυλή του, φτιάχνοντας μάλιστα πλάι της κι ένα διβάρι, ένα ιχθυοτροφείο δηλαδή. Σύμφωνα με τους ωκεανολόγους, η θαλάσσια ζώνη γύρω από τη Λέσβο, είναι το ιδανικό περιβάλλον για την αναπαραγωγή κι επιβίωση των σαρδελών. Η Καλλονή με τις σαρδέλες και τα χτένια της, δεν είναι το μοναδικό γαστριμαργικό λούνα παρκ. Στη Σκάλα Πολιχνίτου, το ψαροπάζαρο είναι μια σχεδόν κινηματογραφική εμπειρία. Στις «Μαλτέζες» κατσίκες και τα μαυρομάτικα πρόβατα - οι ντόπιοι τα λένε «καραγκιόζηδες» - βρίσκεται το μυστικό της γαλακτομικής υπεροχής. Η Λέσβος έχει τρία Π.Ο.Π (Προϊόντα Ονομασίας Προέλευσης): κασέρι Ερεσού, λαδοτύρι Μυτιλήνης, φέτα Μυτιλήνης. Το θρυλικό ούζο απ' το Πλωμάρι είναι κι αυτό ένα σήμα κατατεθέν του νησιού. Οι ουζοταξιδιώτες, όταν φτάνουν στο Πλωμάρι, εντρυφούν στην τοπική ουζοιστορία, στο μοναδικό Μουσείο Ούζου της Ελλάδας. Φυσικά, το νησί φημίζεται και για τους ουζομεζέδες του, από το «σφουγγάτο» ως τους γκιουζλεμέδες Γέρας (περισσότερα στο «Πανορεξία Ούζου» του Στρατή Πανάγου). Κάτι ο Όλυμπος (έχει και' δω Όλυμπο), κάτι ο αέρας που μοσχοβολάει ιώδιο, ελιά και ούζο, το άρωμα της Λέσβου θα μπορούσε να γίνει μέχρι και αποσμητικό χώρου. Ή κολόνια, όπως σημειώνει ο Στρατής Πανάγος, στο βιβλίο του «Βορειοανατολικά της γεύσης» (εκδόσεις ΙΝΔΙΚΤΟΣ): «Μπαίνοντας στον Μόλυβο, σε παίρνει η μυρωδιά από τις αρσενικές φιστικιές, που αν είχα τον τρόπο να φτιάξω μια ανδρική κολόνια μ' αυτό το άρωμα, θα είχα κάνει ρεκόρ πωλήσεων σ' όλο τον κόσμο». Η ντόπια κουζίνα είναι ανεξάντλητη: λιόκαφτα, καμένα δηλαδή από τον ήλιο, λαχανικά και ψάρια. Σαρδέλες και καφές ψημένα στην «πυρήνα» -ψιλό κάρβουνο από κουκούτσι ελιάς. «Τσέρες», ποτό από βύσσινα ξεραμένα στον ήλιο, με ζάχαρη, ξύλα κανέλας, γαρύφαλλο, φλούδα πορτοκαλιού ή μανταρινιού και ούζο ή κονιάκ. Όσο για τις αθάνατες βουτιές στο λάδι, η Λέσβος κρατάει τα σκήπτρα, με 11 εκατομμύρια ελαιόδενδρα, δηλαδή 20.000 τόνους λαδιού ετησίως. Μοναδικό το Μουσείο Βιομηχανικής Ελαιουργίας Λέσβου που δημιουργήθηκε από το Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς στην Αγία Παρασκευή Λέσβου. Τέλος, εδώ φτιάχτηκε η πρώτη σαμπάνια, αιώνες πριν από τη γαλλική. Τον 4ο π.Χ αιώνα, οι κάτοικοι της Λέσβου ευφραίνονταν με τον «Πρόδρομο», ένα γλυκό κρασί που άφριζε.
 
Δεν φεύγει κανείς από τη Μυτιλήνη, χωρίς…
Να μάθει έστω και μία λέξη από το γλωσσικό ιδίωμα της Αγιάσου -από κοινωνιολογική άποψη ο κώδικας του χωριού παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον.
Μια βουτιά στα Βατερά (για πιο οικονομικές καταστάσεις λειτουργεί και κάμπινγκ), στην χρυσή άμμο της Ερεσού, στην παραλία του Χρουσού.
Μια βουτιά στις ιαματικές πηγές, στη Θερμή.
Μια βόλτα ως το απολιθωμένο δάσος, έξω από το Σίγρι.
Ένα ρομαντικό ξενύχτι με θέα τον φεγγαρόλουστο κόλπο της Γέρας.
Σουβενίρ από τον Μόλυβο - ας είναι και μια καρτ ποστάλ.
Να μάθει ποιοι ήταν επιτέλους οι Γατελούζοι: οικογένεια Γενοβέζων που διοίκησαν το νησί για έναν αιώνα- αυτοί έχτισαν το κάστρο της Μυτιλήνης.
Να διαβάσει το «Μυτιλήνη, Μια πόλη στη λογοτεχνία» του Στρατή Πασχάλη, ο οποίος συγκέντρωσε σ' αυτήν την έκδοση (ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ) κείμενα που έχουν γραφτεί μέσα στους αιώνες για το νησί, από την Σαπφώ ως τον Σαίξπηρ.
 
Που κοιμάμαι: Πύργος Μυτιλήνης, 12 υπερπολυτελή δωμάτια σ' ένα παλιό αρχοντικό (τηλ. 25210 25069). Δελφίνια (τηλ. 22530 71502) και Olive Press, ένα παλιό ελαιοτριβείο πάνω στη θάλασσα (τηλ. 22530 71205) στον Μόλυβο. Aiolian Village στην Ερεσό (τηλ. 22530 53585, 53414). Sea Sun στο Πλωμάρι (τηλ. 25200 31755).
 
Που τρώω: Στον Ερμή, ένα μυθιστορηματικό καφενείο στο τέλος της οδού Ερμού, στο κέντρο της Μυτιλήνης. Στο χωρίς όνομα ταβερνάκι που βρίσκεται στον Καριώνα, πάνω από τον κόλπο της Γέρας. Στην ταβέρνα Βαφειός, στο ομώνυμο χωριό, 9 χιλιόμετρα από τον Μόλυβο. Στην Ανεμόεσσα στη Σκάλα Συκαμνιάς. Στην Ταβέρνα του Παναή και στο Μπέρδεμα, στο Πλωμάρι. Λίγο έξω από την Αγιάσο, στην Καρήνη, οι ντόπιοι μεζέδες σερβίρονται στη σκιά των πλατάνων. ■
 
Δημοσιεύτηκε στο Wine Plus magazine

WINE PLUSΚΡΑΣΙΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΤΑΞΙΔΙ...PLUS
WINE PLUS MAGAZINE
ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΑ ΔΕΙΠΝΑ
ΟΙΝΟΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΙΣ
ΧΑΡΤΗΣ ΤΩΝ ΓΕΥΣΕΩΝ
ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΜΑΓΕΙΡΙΚΗΣ
WINE CLUB
Οι άνθρωποι του κρασιού
Αμπελο-οινικές περιοχές
Ποικιλίες σταφυλιών
Μαθαίνω το κρασί - Wine school
Το κρασί και εμείς
Δοκιμάσαμε...
Οι άνθρωποι της γεύσης
Προϊόντα + γεύσεις
Συνταγές
Deli on the spot
Χαρτογραφώντας τη γεύση
Εστιατόρια, bistrot, wine bars...
Οι άνθρωποι της φιλοξενίας
Ελλάδα
Ευρώπη
Υπόλοιπος κόσμος
Δρόμοι του κρασιού
Ξενοδοχεία
ΑΡΜΟΝΙΕΣ
SPIRITS
WINE PLUS Καρυωτάκη 5, 546 45 Θεσσαλονίκη, Ελλάς
τηλ. 2310 888311, fax 2310 888312 , e-mail: info@wineplus.gr
Design by Redfish Ispirations
Development by Apogee Information Systems