GR | EN
WINEPLUS ON
ΕΓΓΡΑΦΕΙΤΕ ΣΤΟ
NEWSLETTER
LINKS
ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
HOME WINE PLUS MAGAZINE ΒΑΒΥΛΩΝΙΑ ΤΩΝ ΓΕΥΣΕΩΝ ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΑ ΔΕΙΠΝΑ ΟΙΝΟΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΙΣ
WINE PLUS ΧΑΡΤΗΣ ΤΩΝ ΓΕΥΣΕΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΜΑΓΕΙΡΙΚΗΣ WINE CLUB ΑΛΛΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
ΚΡΑΣΙ ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ ΑΡΜΟΝΙΕΣ ΤΑΞΙΔΙ SPIRITS
Οι άνθρωποι της γεύσης | Προϊόντα + γεύσεις | Συνταγές | Deli on the spot | Χαρτογραφώντας τη γεύση | Εστιατόρια, bistrot, wine bars...
Μέλι: ένας γλυκός πειρασμός
του Ευτύχη Μπλέτσα
Δημοσιεύτηκε στο Wine Plus magazine Νο. 37

Όταν πλησιάζουν τα Χριστούγεννα, έρχεται η ώρα να κάνει την εμφάνισή του στον πάγκο της κουζίνας το μέλι. Όχι αυτό το μικρό βαζάκι, που έχουμε όλο τον χρόνο στο ντουλάπι μας, αλλά το μεγάλο κουβαδάκι, γεμάτο με χρυσοκίτρινο υγρό, που θα το αδειάσουμε μέχρι τελευταίας σταγόνας στα χριστουγεννιάτικα γλυκά μας. Πάντα εκτιμούσα το μέλι ως έναν πολύτιμο διατροφικό θησαυρό. Άλλωστε δεν είναι τυχαίο που έχει το ίδιο χρώμα με τον χρυσό!

«Ένα χελιδόνι δεν φέρνει την άνοιξη και μια μέλισσα δεν κάνει μέλι»
Μια μέλισσα συλλέγει σε όλη της τη ζωή μόνο ½ γραμμάριο μέλι. Χρειάζονται εκατοντάδες μέλισσες για να απολαύσουμε εμείς μια γλυκιά κουταλιά. Τι ακριβώς όμως είναι το μέλι; Στην ουσία είναι, συμπυκνωμένο, το νέκταρ των φυτών ή οι εγκρίσεις των δέντρων (μελίτωμα) που μαζεύουν οι μέλισσες για να τραφούν. Αυτή η τροφή, μέσα στην κυψέλη, χάνει σιγά-σιγά την υγρασία της και μετατρέπεται σε μέλι. Το παχύρευστο υγρό που αποτελούσε το μοναδικό φυσικό γλυκαντικό για τον άνθρωπο, από τη μεσολιθική εποχή, 10.000 χρόνια πριν! Σπηλαιογραφίες της εποχής εκείνης, που ανακαλύφθηκαν στη Βαλένθια της Ισπανίας, απεικονίζουν τον άνθρωπο να έχει βγει στο κυνήγι για το μέλι. Στην αρχαία Αίγυπτο το προσέφεραν ως δείγμα αφοσίωσης στους Φαραώ, ενώ στη Ρωμαϊκή αυτοκρατορία έκαναν συναλλαγές με μέλι αντί για χρυσό! Οι Μάγιας θεωρούσαν τη μέλισσα ιερό έντομο. Οι αρχαίοι Έλληνες είχαν το μέλι ως βασικό στοιχείο της διατροφής τους. Το θυμαρίσιο μέλι, γνωστό τότε ως μέλι Υμηττού, ήταν η πιο περιζήτητη λιχουδιά! Μέχρι το 1800 λοιπόν, αυτός ήταν ο πιο δημοφιλής τρόπος για να γλυκαθούμε! Μετά οι βιομηχανίες ανακάλυψαν την κρυσταλλική ζάχαρη… Οι Έλληνες καταναλωτές συνεχίζουν να θεωρούν το μέλι βασικό στοιχείο της διατροφής τους αφού καταναλώνουν περίπου 1.5 κιλό τον χρόνο. Να και μια καλή πρωτιά που έχουμε στην Ευρώπη!

Μέλι, miel, miele, honey, honing, bal, 蜂蜜
Ανάλογα με τη χλωρίδα που υπάρχει σε κάθε γωνιά του κόσμου, βρίσκουμε και το αντίστοιχο μέλι. Στην κεντρική Ευρώπη, για παράδειγμα, είναι πολύ διαδεδομένο το μέλι ακακίας, λόγω των μεγάλων εκτάσεων με ακακίες που υπάρχουν εκεί. Στη Μέση Ανατολή έχω δοκιμάσει ένα σούπερ αρωματικό μέλι από δενδρολίβανο και στην Καλιφόρνια μέλι από ευκάλυπτο. Στη Γαλλία λατρεύουν το μέλι λεβάντας. Το πιο αγαπητό μέλι στους Έλληνες είναι το θυμαρίσιο! Έχει ιδιαίτερο άρωμα και πολύ ωραία γεύση που το κάνει να ξεχωρίζει. Παράγεται κυρίως στη νησιωτική Ελλάδα. Δυστυχώς όμως, δεν υπάρχει μεγάλη παραγωγή, γι΄ αυτό όπου το βρείτε πάρτε 2-3 βάζα! Το πευκόμελο αποτελεί το 65% της ελληνικής σοδειάς και παράγεται κυρίως στη Χαλκιδική, τη Θάσο, τη Σκόπελο και τη Βόρεια Εύβοια. Οι καταναλωτές το προτιμούν γιατί είναι ρευστό, σκουρόχρωμο και κρυσταλλοποιείται μετά από χρόνια. Το μέλι ανθέων είναι επίσης πολύ δημοφιλές. Σε αυτή την κατηγορία συγκαταλέγεται το μέλι από άνθη πορτοκαλιάς, ηλίανθου… ακόμη και βαμβακιού! Ένα άλλο νοστιμότατο κεχριμπαρένιο μέλι που παράγεται από τα έλατα της Αρκαδίας, έχει αναγνωριστεί ως Π.Ο.Π. (προϊόν με προστατευόμενη ονομασία προέλευσης). Τέλος, αν πέσει στα χέρια σας μέλι από κρόκο Κοζάνης μην το υποτιμήσετε! Παράγεται σε μικρές ποσότητες και είναι σπάνιο να το συναντήσεις στην ελληνική αγορά, καθώς όλη σχεδόν η παραγωγή μοσχοπουλιέται στο εξωτερικό!

«Όποιος κρατά το μέλι, μελώνεται» (Λαϊκή παροιμία)
Το μέλι δεν χαλάει ποτέ! Αν το βάλετε στην κατάψυξη μπορεί να μείνει αναλλοίωτο για πολλά χρόνια. Σε θερμοκρασία δωματίου διατηρείται 5 ως 10 χρόνια. Ιδανικός τρόπος αποθήκευσης είναι τα τενεκεδένια κουτάκια, όπου μένει αναλλοίωτη η σύστασή του. Θυμάμαι από παιδί τα κλασικά ασημί κουτάκια με μέλι που έφερνε η μαμά μου από το σουπερμάρκετ και τα παράχωνε στο πιο ψηλό ντουλάπι της κουζίνας για να μην μπορώ να τα φτάσω! Μου φαίνονταν θησαυρός έτσι όπως γυάλιζαν εκεί ψηλά! Αν το μέλι που προτιμάτε δεν τυποποιείται σε τενεκεδένιο κουτάκι, αναζητήστε το σε γυάλινο βάζο. Το γυαλί είναι ουδέτερο υλικό και επίσης, μπορείτε να δείτε τι αγοράζετε! Ακόμη, μην ανησυχείτε αν το μέλι σας κρυσταλλώσει. Όπως συνήθως αναγράφουν οι συσκευασίες μελιού, η κρυσταλλοποίηση είναι φυσικό φαινόμενο. Πράγματι! Το μέλι έχει φυτική προέλευση γι΄ αυτό συμπεριφέρεται με φυσικό τρόπο. Άλλα μέλια έχουν περισσότερη υγρασία και κρυσταλλώνουν γρήγορα κι άλλα καθόλου! Για παράδειγμα το μέλι κισσού κρυσταλλώνει σε 8 με 10 μέρες από την συγκομιδή του! Το μέλι ελάτης, από την άλλη, δεν κρυσταλλώνει ποτέ. Προσέξτε όμως! Αν το μέλι κρυσταλλοποιηθεί ανομοιόμορφα (μόνο στον πάτο ή στα τοιχώματα του βάζου) μπορεί να ξινίσει. Γι' αυτό πρέπει να το επαναφέρετε γρήγορα στην αρχική του κατάσταση.

«Φάε μέλι παιδί μου, επειδή είναι καλό» (Παλαιά Διαθήκη)
Είναι αποδεδειγμένο ότι οι μελισσοκόμοι είναι από τους μακροβιότερους ανθρώπους στον κόσμο, καθώς το μέλι που τρώνε συντελεί στην παράταση της ζωής και είναι ένεση αδρεναλίνης για τον οργανισμό. Το μέλι σάς δίνει γρήγορη ενέργεια, καθώς τα σάκχαρα που περιέχει είναι απλά και απορροφούνται εύκολα από τον οργανισμό. Έτσι σας βοηθάει να μην κουράζεστε εύκολα. Έχει αντιβακτηριδιακή δράση και αντισηπτικές ιδιότητες κι έτσι στην αρχαιότητα χρησιμοποιούνταν ως αλοιφή για πληγές και εγκαύματα. Επίσης έχει καταπραϋντικές και χαλαρωτικές δράσεις, γι' αυτό η κατανάλωση μιας κουταλιά μέλι κάθε βράδυ θα σας κάνει να κοιμάστε καλύτερα. Αν κάνετε καθιστική εργασία και υποφέρετε από δυσκοιλιότητα, προτιμήστε μέλι αντί για ζάχαρη στον καφέ σας. Το μέλι έχει μεγάλη περιεκτικότητα σε χολίνη και είναι φυσικό καθαρτικό. Θα σας συνιστούσα να προτιμάτε τα σκούρα μέλια, τις ποικιλίες του δάσους γιατί έχουν υψηλότερη θρεπτική αξία. Το μέλι βελανιδιάς για παράδειγμα («μέλι δρυός» θα αναγράφεται στη συσκευασία) έχει σχεδόν μαύρο χρώμα και ελαφρώς στυφή γεύση, αλλά κάθε κουταλιά είναι μια ένεση ενέργειας! Μπορώ να σας γράφω κατεβατά για τις θεραπευτικές ιδιότητες του μελιού! Εξάλλου έχει καταγραφεί ότι περιέχει 181 θρεπτικές ουσίες! Αρκεί να σας πω ότι πρόσφατα έχει δημιουργηθεί ένας εναλλακτικός κλάδος ιατρικής, που ονομάζεται μελισσοθεραπεία.

«Κι αν θέλετε να μάθετε πως ο Χριστός γεννιέται, γεννιέται κι αναθρέφεται με μέλι και με γάλα. Το μέλι τρων οι άρχοντες το γάλα οι αφεντάδες.» (κάλαντα παραμονής Πρωτοχρονιάς)
Χριστούγεννα χωρίς μέλι δεν γίνεται! Τα μελομακάρονα, οι δίπλες, οι μπακλαβάδες και όλα τα υπόλοιπα σιροπιαστά θέλουν το μέλι τους, που ρέει άφθονο την εποχή των γιορτών. Εκτός από τη θέση που έχει στο τραπέζι μας, το μέλι παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο και στη χριστουγεννιάτικη παράδοση και λαογραφία. Πολλά χριστουγεννιάτικα έθιμα και τραγούδια σχετίζονται με το μέλι. Στη Θεσσαλία οι γυναίκες άλειφαν παλιά τις βρύσες του χωριού με μέλι για να είναι η ζωή τους τόσο γλυκιά όσο αυτό. Στην Κρήτη φτιάχνουν με μέλι, ροδόνερο και αλεύρι το Χριστόψωμο, που κόβουν την ημέρα των Χριστουγέννων. Σε κάθε γωνιά της Ελλάδας, τις ημέρες των γιορτών, η μυρωδιά από ζεματιστό μέλι και καβουρδισμένα καρύδια ξεχειλίζει από τα σπίτια και καλωσορίζει τη γέννηση του Χριστού. Σας εύχομαι να μην χάσετε ποτέ το μέλι από τη ζωή σας και να έχετε γλυκά, ή πιο συγκεκριμένα, μελένια Χριστούγεννα!
 
WINE PLUSΚΡΑΣΙΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΤΑΞΙΔΙ...PLUS
WINE PLUS MAGAZINE
ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΑ ΔΕΙΠΝΑ
ΟΙΝΟΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΙΣ
ΧΑΡΤΗΣ ΤΩΝ ΓΕΥΣΕΩΝ
ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΜΑΓΕΙΡΙΚΗΣ
WINE CLUB
Οι άνθρωποι του κρασιού
Αμπελο-οινικές περιοχές
Ποικιλίες σταφυλιών
Μαθαίνω το κρασί - Wine school
Το κρασί και εμείς
Δοκιμάσαμε...
Οι άνθρωποι της γεύσης
Προϊόντα + γεύσεις
Συνταγές
Deli on the spot
Χαρτογραφώντας τη γεύση
Εστιατόρια, bistrot, wine bars...
Οι άνθρωποι της φιλοξενίας
Ελλάδα
Ευρώπη
Υπόλοιπος κόσμος
Δρόμοι του κρασιού
Ξενοδοχεία
ΑΡΜΟΝΙΕΣ
SPIRITS
WINE PLUS Καρυωτάκη 5, 546 45 Θεσσαλονίκη, Ελλάς
τηλ. 2310 888311, fax 2310 888312 , e-mail: info@wineplus.gr
Design by Redfish Ispirations
Development by Apogee Information Systems