Μια εκλεκτή λευκή ποικιλία
της Μαρίας Νέτσικα
φωτογραφίες: Heinz Troll

Λουλουδένιες και λεμονάτες νότες, σατινένια δομή και μαλακιά, πιπεράτη γεύση που μοσχοβολά μέλι.
Η Μαλαγουζιά κολακεύει τον ουρανίσκο, αποκτώντας προδιαγραφές διεθνούς καριέρας.
Κι όμως, στη δεκαετία του 1970, η Μαλαγουζιά εθεωρείτο εξαφανισμένη και την ήξεραν ελάχιστοι. Τα κρασιά της έκαναν την εμφάνισή τους στα ποτήρια μας τα τελευταία 15 με 20 χρόνια. Συνεπώς, είναι μια ποικιλία που μπορεί να διηγηθεί με σαφή τρόπο το πως οι έλληνες οινοποιοί ανακαλύπτουν το ποιοτικό δυναμικό του εγχώριου αμπελώνα.

Η καταγωγή της Μαλαγουζιάς φέρεται να είναι η Αιτωλοακαρνανία. Σε παλαιότερα χρόνια μεγάλες εκτάσεις της ευρύτερης Ναυπακτίας (Ναύπακτος, Ορεινή Ναυπακτία κλπ) ήταν καλυμμένες με την ποικιλία αυτή. Κάποτε όμως εγκαταλείφτηκε η καλλιέργειά της, προφανώς λόγω της μεγάλης προσοχής που απαιτεί, γιατί το σταφύλι είναι ευαίσθητο στην οξείδωση. Και θα είχε προφανώς εξαφανιστεί, αν δεν είχε φυτευτεί δοκιμαστικά στο κτήμα Πόρτο Καρράς στη Χαλκιδική.
Ο γνωστός οινολόγος και οινοποιός Βαγγέλης Γεροβασιλείου θυμάται: «Το 1977, όταν πρωτοξεκίνησα ως οινολόγος στο Porto Carras, βρήκα τον πειραματικό αμπελώνα όπου ο αείμνηστος καθηγητής Αμπελουργίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Βασίλης Λογοθέτης είχε συλλέξει διάφορες ποικιλίες ξεχασμένες, που εκείνη την εποχή ήταν άγνωστες. Μεταξύ αυτών και η Μαλαγουζιά. Εγώ τρώγοντας μερικές ρώγες, διαπίστωσα το ποιοτικό δυναμικό της και έκανα θυμάμαι ένα βαρέλι λευκό γλυκό κρασί που μοσχομύριζε κιτρολέμονο. Αυτό το κρασί, το οποίο δοκίμασε αργότερα η κυρία Κουράκου και ενθουσιάστηκε, στάθηκε αφορμή να πολλαπλασιάσουμε τα λιγοστά κλήματα που είχαμε και σε λίγα χρόνια -το 1980-  κάναμε στο Porto Carras το πρώτο ξηρό κρασί από Μαλαγουζιά. Έτσι διεσώθη η ποικιλία, γιατί αργότερα ο πειραματικός αμπελώνας εγκαταλείφθηκε και θα χανόταν σίγουρα και η Μαλαγουζιά. Στη συνέχεια, για πρώτη φορά εκτός Porto Carras, η Μαλαγουζιά φυτεύτηκε το 1981 στον δικό μου αμπελώνα, σε μία έκταση 40 στρεμμάτων που σήμερα φτάνει τα 145 στρέμματα. Αργότερα θυμάμαι ενδιαφέρθηκε το Ινστιτούτο Οίνου και ο κύριος Σωτηρόπουλος ζήτησε κληματίδες Μαλαγουζιάς οι οποίες δόθηκαν στον αμπελουργό και οινοποιό Θανάση Παρπαρούση και εκείνος στη συνέχεια έδωσε εμβόλια στη Ρωξάνη Μάτσα. Σήμερα η ποικιλία έχει διαδοθεί σχεδόν σ' όλη την Ελλάδα. Καλλιεργείται ακόμη και σε ακατάλληλες υγρές και εύφορες περιοχές, με αποτέλεσμα η ευαίσθητη αυτή ποικιλία να μη δίνει πάντα άριστα ποιοτικά χαρακτηριστικά».

Το προφίλ της Μαλαγουζιάς
Δεν υπάρχει περίπτωση να μην αναγνωρίσουμε τα κρασιά της Μαλαγουζιάς. Η εκφραστική μύτη τους αναδύει καθαρά αρώματα λουλουδιών και βοτάνων, κίτρου, λεμονιού και ροδάκινου. Είναι σχετικά υψηλόβαθμα, με γεμάτη, στρογγυλή, υπέροχα πιπεράτη γεύση που ταιριάζει απόλυτα με τη μεσογειακή κουζίνα και πιο συγκεκριμένα με τα λαχανικά, τα θαλασσινά και τα ψάρια.

Η Μαλαγουζιά δίνει ενδιαφέροντα χαρμάνια με το Ασύρτικο, το Chardonnay και το Sauvignon Blanc. Εμείς δοκιμάζουμε 10 μονοποικιλιακά κρασιά της.



Μαλαγουζιά 2011
Κτήμα Άλφα
Ετοιμαστείτε για μύτη με λευκά φρούτα, αλλά και άφθονες ορυκτές, καθώς και πράσινες νότες. Η πλούσια, πικάντικη γεύση προσγειώνεται απαλά στον ουρανίσκο, για να σβήσει ήρεμα και αργά. Ένα φινετσάτο κρασί για το ανοιξιάτικο τραπέζι. Αποκλειστικά από το αμπελοτόπι Χελώνες στο Αμύνταιο.

Μαλαγουζιά 2011
Κτήμα Αρβανιτίδη
«Ελληνική» μύτη που συνδυάζει ανοιξιάτικα άνθη με φασκόμηλο, μαντζουράνα και βότανα του βουνού. Στο θερμόαιμο στόμα, η ισορροπία είναι η λέξη-κλειδί: η φρεσκάδα βαδίζει χέρι-χέρι με τον πλούτο. Ένα κρασί υψηλών τόνων από τον Ασκό της Θεσσαλονίκης.

Μαλαγουζιά 2011
Κτήμα Μπαμπατζιμόπουλου
Λαμπερό λευκοκίτρινο κι όλο φρεσκάδα, από τις πλαγιές του Βερτίσκου. Θα αναγνωρίσετε τη λεμονάτη πινελιά δίπλα στο διακριτικό, φίνο άρωμα ροδάκινων και mango. Πλούσιο και μαλακό, με δροσιστική οξύτητα.

Μαλαγουζιά 2010
Κτήμα Γεροβασιλείου
Πίσω από τη γοητεία αυτού του κρασιού βρίσκονται χρόνια εμπειρίας και η τελειομανία του δημιουργού του. Χρυσαφένιο και πυκνό με νότες αγιολούλουδων, όμορφα τυλιγμένες γύρω από αρώματα μαρμελάδας πορτοκαλιού. Τι φρούτο! Η μύτη το χαίρεται πριν από το στόμα και η γλώσσα ζηλεύει. Από την Επανομή Θεσσαλονίκης.

Μαλαγουζιά 2011
Κτήμα Πόρτο Καρράς
Ωραιότατη και τυπική έκφραση της ποικιλίας με άφθονα εσπεριδοειδή, ξερά βερίκοκα και λιπαρή, πιπεράτη επίγευση. Αυτή η φρέσκια και κομψή Μαλαγουζιά κλείνει στο ποτήρι της τον ήλιο της Χαλκιδικής.



Μαλαγουζιά 2011
Κτήμα Γέννημα Ψυχής
Αέρινο και μεταξένιο, σούπερ φρουτώδες κρασί με καθαρή μύτη ροδάκινου, τριαντάφυλλου, αξιαγάπητη φινέτσα και δροσιστική οξύτητα. Κι έτσι, αυτή η Μαλαγουζιά από την Αδριανή της Δράμας, αναδεικνύεται σε τέλειο απεριτίφ για τις ζεστές ανοιξιάτικες ημέρες.

Μάρων 2010
Κίκονες
Η Μελίνα Τάσσου δημιουργεί στη Μαρώνεια μια Μαλαγουζιά που ποντάρει στον όγκο και τη λιπαρότητα. Το σύνολο συμπληρώνουν η ευχάριστη μύτη, όπου κυριαρχούν τα ώριμα και ξερά φρούτα και η έντονη οξύτητα που κάνει πολύ καλή παρέα σε κρέατα και ζυμαρικά με λευκές σάλτσες.

Μαλαγουζιά 2011
Κτήμα Ρωξάνη Μάτσα
Τυπική Μαλαγουζιά, αντανακλά τη δουλειά της Ρωξάνης Μάτσα στο οικογενειακό της κτήμα στην Παλλήνη Αττικής. Η μύτη εκφράζεται με τη συνύπαρξη φρέσκων φρούτων, βερίκοκου, εσπεριδοειδών. Στο στόμα είναι ντελικάτο και δροσερό, με όχημα την οξύτητα.

Καλογέρι 2011
Οινοποιείο Παπαγιαννάκου
Στο βραβευμένο βιοκλιματικό οινοποιείο του στα Μεσόγεια, ο Βασίλης Παπαγιαννάκος οινοποιεί μια χρυσοκίτρινη, φρουτώδη Μαλαγουζιά. Ένα θαυμάσιο, πλούσιο και μαλακό κρασί, τελειώνει με ευπρόσδεκτη φρεσκάδα και αρώματα φρούτων που ευφραίνουν την ψυχή μας.

«Μ» Μαλαγουζιά 2011
Κτήμα Αβαντίς
Η φρέσκια εκδοχή της Μαλαγουζιάς από το γνωστό κτήμα στην Εύβοια, είναι ένα δροσερό κρασί με τη διακριτική μύτη να ανοίγει σε λουλουδάτο φόντο που υπογραμμίζεται από σεμνές ορυκτές νότες. Τα λίγα αζύμωτα σάκχαρα εξασφαλίζουν το εύγευστο τελείωμα.

Δημοσιεύτηκε στο τεύχος Νο. 42 του Wine Plus magazine.